http://informacjelokalne.pl/images/banners/skwp_baner.jpg

Koleje Wolności - popularyzacja i edukacja historyczna

Wyróżniony Koleje Wolności - popularyzacja i edukacja historyczna

Można powiedzieć, że edukacja historyczna z akcentowaniem na popularyzację toczy się po właściwych torach, jeśli myślimy o działaniach Muzeum początków Państwa Polskiego w Gnieźnie i poznańskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli - jest tak bez wątpienia. Zwłaszcza gdy przypomnieć niedawno zakończony projekt Koleje Wolności, który w tegorocznej edycji odbywał się pod hasłem „Wielkopolanie w Kampanii Wrześniowej 1939 r.”.


W dniach od 1 do 4 października 2019 r. po szlakach kolejowych Wielkopolski jeździł specjalny pociąg retro – stare, drewniane wagony ciągnięte przez prawdziwy parowóz. Pociąg kursował codziennie inną trasą – w innym kierunku Wielkopolski, zatrzymując się na kolejnych stacjach, zabierał kolejne grupy zorganizowane, przede wszystkim klasy szkolne. W tych niecodziennych warunkach edukatorzy muzealni i historyczni prowadzili porywające momentami lekcje. To nie pierwszy raz Muzeum Początków Państwa Polskiego wraz z ODN-em wsparte przez Urząd Marszałkowski w Poznaniu i Koleje Wielkopolskie zorganizowały taką formę popularyzacji historii.

W ubiegłym roku tematem inspirującym była 100 rocznica Powstania Wielkopolskiego. Trudno dziwić się, że taki właśnie projekt historyczny na właściwych torach rusza w Wielkopolsce i trudno szukać podobnego. Wielkopolskie obok Śląska to jeden z silniejszych ośrodków kolejnictwa, warto też dodać, że pociągi retro przejeżdżały między innymi przez Gniezno i Wolsztyn gdzie możemy zobaczyć dwie unikatowe na skalę Europy parowozownie.

- W tym roku obchodzimy 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej oraz kampanii wrześniowej. Z tej okazji Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie wspólnie z Urzędem Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego, Kolejami Wielkopolskimi oraz Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli w Poznaniu przygotowało specjalną akcję o charakterze popularyzatorskim i edukacyjnym – „Wielkopolanie w Kampanii Wrześniowej 1939 r.”. To szczególna forma narracji historycznej - mówi Michał Bogacki, dyrektor MPPP w Gnieźnie.

Cztery dni i cztery różne trasy, ponadto kilkadziesiąt specjalnych lekcji w ciekawej przestrzeni z wielkopolskim krajobrazem w tle, to niewątpliwa miara sukcesu Kolei Wolności. Zapewne licząc zarówno grupy zorganizowane, dla których prowadzono lekcje jak uczestników indywidualnych i fanów kolejnictwa, którzy pojawiali się na dworcach i stacjach przejazdu - działanie mogło dotyczyć nie tylko setek uczestników ale pewnie w statystykach pojawią się liczby z trzema zerami po przecinku. Trudno wytłumaczyć fenomen parowozów i starych wagonów, za to jak pokazały działania wspólne MPPP i ODN przy stukocie kół mi w mundurach z 1939 r. łatwiej opowiadać dzieciom i młodzieży historię. Przede wszystkim łatwiej ich zaciekawić. - Sam pociąg kojarzy mi się z takim dzieciństwem, kiedy bawiłem się kolejką elektryczną z dziadkiem, to było ciekawe wsiąść do takiego pociągu na parę, o jakim opowiadał dziadek i który widzimy na filmach. To, że mogliśmy dotknąć broni zobaczyć polski hełm, bardzo mi się podobało - komentował podczas późniejszej wizyty w Muzeum Janek z poznańskiego Górczyna.

- Projekt ma przekonać młodzież, że warto poznawać historię na wszelkie możliwe sposoby. Staramy się atrakcyjnie przekazać wiedzę historyczną poprzez to że lekcje odbywają się w trakcie przejazdu pociągiem który jest pociągiem retro pociągiem złożonym z wagonów historycznych ciągniętym przez parowóz - działają wszystkie zmysły. To jest już przestrzeni dosłownie przestrzeń historyczna do tego za oknem rzeczywiste krajobrazy Wielkopolski. To pomaga w odbiorze treści - dodaje Dariusz Stryniak, pracownik działu naukowego MPPP. Wydaje się, że istotna sprawą, warta podkreślenia jest też fakt, że edukatorzy popularyzowali nie tylko wiedzę o formacjach pochodzących z Wielkopolski we wrześniu 1939 roku. - Opowiadamy nie tylko o udziale Wielkopolan we wrześniowych walkach np. nad Bzurą, nie tylko jak przyjęli nasi przodkowie ten rozkaz, jak starali się wykonać ten niemożliwy do wykonania rozkaz obrony Ojczyzny. Nie tylko opowiadamy o przedzieraniu się do Warszawy. Chcemy też by młodzież i dzieci wiedziały, że Niemcy kiedy tu weszli w 1939 roku mieli w pamięci to co stało się w 1918/1919 roku. Oni wiedzieli, że Wielkopolanie w powstaniu ich pokonali. Dlatego szczególnie represjonowali tutejsza ludność - powiedział nam Mikołaj Klorek, edukator historyczny.

Oprócz wymiernego efektu jakim była wysoka frekwencja podczas przejazdów pociągów edukacyjnych, warto wspomnieć o filmach edukacyjnych powstałych w czasie Kolei Wolności. Tutaj poruszono między innymi udział wielkopolskich kobiet w pierwszych miesiącach wojny i nie tylko. - Oprócz tych oczywistych tematów postanowiliśmy sięgnąć także po wspomnienie żywego udziału Polek w formacjach wspierających wojsko. Często opowieść o udziale kobiet w wojnie wrześniowej sprowadzamy jedynie do funkcji sanitariuszek, co jest uproszczeniem. Przypomnieliśmy między innymi Przysposobienie Wojskowe Kobiet - przyznał Michał Ostrowski - popularyzator i edukator. Zapomniana paramilitarna organizacja kobiet powstała w 1923 roku, a tuŻ przed wybuchem II Wojny Światowej PWK zrzeszała 47 tysięcy Polek. O znaczeniu organizacji mówiły edukatorki w mundurach tej formacji.

Namacalność historii, żywa narracja i przestrzeń pociągu  sprzyjała temu by profesjonalni edukatorzy zaciekawili dzieci i młodzież trudną i coraz bardziej odległą tematyką. Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, którego codziennością jest przede wszystkim wczesnośredniowieczny okres tworzenia się państwowości Polski, coraz częściej współtworzy działania edukacyjne pokazujące, że historia to przede wszystkim ciągłość opowieści.

Fot. Rekografia/Bartosz Janiczek

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.